Een paar weken geleden heb ik de DNA voeding speekseltest gedaan via CheckYourself en nu heb ik dan mijn DNA-profiel ontvangen, een rapport dat focust op het verband tussen DNA en mijn voeding. Ik ben heel benieuwd!

Degenen die me kennen weten dat ik als moleculair bioloog lang geleden menselijk DNA heb geanalyseerd in het kader van kankeronderzoek in het Antonie van Leeuwenhoekhuis. Dat was nog in het beginstadium, we deden alles handmatig en het beroemde ‘Human Genome Project’ dat inmiddels het hele menselijke DNA in kaart heeft gebracht, moest nog beginnen. Ik kon toen niet bevroeden dat ik vandaag aan de keukentafel zou zitten met een rapport over mijn eigen DNA . Een beetje spannend, dat zeker. Want ik weet wel iets van DNA in het algemeen, maar heel weinig over mijn eigen DNA!

Als oprichter van CheckYourself vond ik natuurlijk dat ik zelf ook een DNA analyse moest laten doen, maar dat niet alleen, ik ben ook echt benieuwd naar welk voedingspatroon past bij mijn DNA. Met het doel om een paar kilo’s kwijt te raken maar ook gewoon om gezonder te worden. Daarnaast concludeer ik op het eind ook of ik deze test aanbeveel en voldoende vind voor iedereen.

Wat kan ik verwachten? Ik denk dat de meesten die dit lezen dit ook niet goed weten. Daarom deel ik mijn bevindingen met jullie. Ik geef je een beeld van wat ik concreet uit mijn DNA profiel heb geleerden en ik laat zien hoe praktisch en toepasbaar de adviezen zijn. De DNA technologie is misschien dan wel heel complex maar de resultaten geven hele begrijpelijke en praktisch toepasbare adviezen. Ok, daar gaat ie:

Het rapport behandeld drie onderwerpen:

  1. Gezond gewicht en voeding in het algemeen: Hier wordt gekeken naar de aanleg die je hebt op overgewicht; de balans tussen de hoeveelheid vet, eiwit en koolhydraten die voor jou optimaal zijn om af te vallen, of om op gewicht te blijven; en de invloed van sporten en een actieve levensstijl op het risico tot overgewicht.
  2. Voedingsstoffen: De genetische aanleg voor het opnemen en gebruiken van voedingsstoffen verschilt per persoon. Je persoonlijke genetische aanleg voor de stofwisseling van een aantal essentiële voedingsstoffen wordt gegeven, zodat je, indien nodig, je voedingspatroon hierop kunt aanpassen.
  3. Een aantal interessante weetjes over voeding in relatie tot je DNA profiel.

Apart ontving ik het digitale boekje ‘Genetics 101’ met nuttige achtergrond informatie om het rapport beter te begrijpen. Ook wordt vooraf goed benadrukt dat als in het rapport staat dat je een verhoogd risico hebt op tekorten aan bepaalde voedingsstoffen, dit niet betekent dat dit nu ook echt zo is bij jou. Dit heeft namelijk alles te maken met jouw levensstijl en eetpatroon. Het is dan ook verstandig, als blijkt dat je een verhoogd risico hebt, jouw werkelijke (bloed)waarden te laten meten, zodat je zekerheid hebt of supplementen noodzakelijk zijn. CheckYourself biedt daarvoor natuurlijk goede testen!

Gezond gewicht en voeding in het algemeen:
Mijn risico op overgewicht blijkt door mijn genetische aanleg licht verhoogd te zijn maar ik heb dan weer minder risico op extreem overgewicht. Helaas betekent dit ook dat ik over het algemeen moeilijker gewicht verlies. Conclusie: Nog veel beter opletten dat de pondjes er niet bij komen, want ik herken het zeker dat ze er maar heel moeilijk afgaan bij mij.

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat de verhouding tussen het eten van vet, eiwit en koolhydraten bepalend is voor het succes om gewicht te verliezen en ook om dit op de lange termijn zo te houden. Welke verhouding voor jou de juiste is om gewicht te verliezen wordt bepaald door …, je raadt het al, je DNA. En bij voor mij geldt de verhouding uit het diagram hiernaast.

Vet:  We zien allemaal om ons heen dat de één veel makkelijker vet opslaat dan de ander. Ook dit blijkt deels genetisch bepaald te zijn. Ik heb helaas het ongunstige genotype voor verzadigde vetten. Ik zal dus sneller aankomen bij het eten van verzadigde vetten. Gelukkig kan dit negatieve effect ook in mijn voordeel werken als ik gewicht wil verliezen want als ik mijn verzadigde vet-inname verminder heeft dat relatief meer effect op mijn BMI dan bij andere mensen. Gelukkig heb ik onlangs nog onze vetzuren analyse gedaan dus ik heb nu een goed inzicht in het aandeel verzadigde vetten en (meervoudig) onverzadigde vetten zoals omega 3 vetzuren en een heleboel anderen. Daar komen voor mij nu echt de zaken bij elkaar. Want ik weet nu dat ik meer risico loop  met verzadigde vetten maar ik weet gelukkig ook dat mijn level behoorlijk laag is !! Hoera !!

Verder blijkt dat ik meer zal aankomen van vet eten in het algemeen  en dat het voor mij moeilijker is om gewicht te verliezen in vergelijking met andere mensen.

Eiwit: Veel beroemde diëten zijn gebaseerd op het verhogen van de eiwitconsumptie om zodoende de vet en/of koolhydraat consumptie te verminderen. Dit kan zeer goed werken voor anderen maar uit mijn DNA blijkt dat dit voor mij niet de juiste methode is: een gemiddeld-eiwitdieet zal  bij mij het beste resultaat geven om af te vallen.

Koolhydraten: Sommigen reageren beter op het beperken van koolhydraten in de voeding dan anderen als het gaat om afvallen. Bij mij zal de keuze tussen een vet- of koolhydraatarm dieet niet veel invloed hebben op de mate waarin ik afval.
Ten slotte wordt een indicatie gegeven op welke manier je lichaamsbeweging kunt gebruiken en inzetten om gewicht te verliezen.

Actieve levensstijl: Er is een gen dat zorgt voor risico op overgewicht dóór een inactieve levensstijl. Ik heb een licht verhoogd risico op overgewicht en ik kan dit risico en de mate van overgewicht dus drastisch verminderen door voldoende te bewegen. De effecten hiervan zijn groter dan bij de mensen met sommige andere gen-variaties.

Sporten: Er blijken ook DNA gerelateerde verschillen te zijn in de mate waarin meer sporten bijdraagt aan gewichtsverlies. Mensen met het gunstige genen zullen door sporten meer en gemakkelijker gewicht verliezen dan mensen met de ongunstige variant. Ik heb helaas geen aanleg om makkelijk gewicht te verliezen door (meer) te gaan sporten. Als ik gewicht wil verliezen wordt mij geadviseerd om hoge intensiteit interval training te doen. Dus de gymzaal in! Dit zal bij mij waarschijnlijk meer effect hebben dan hardlopen of zwemmen.

Voedingsstoffen:

Calcium.. Er is een specifiek gen dat zorgt voor de opname van calcium in het lichaam met behulp van vitamine D. Helaas heb ik een gen-variant waardoor ik een lagere opname van calcium heb. Dat kan ervoor zorgen dat de structuur van mijn botten en tanden minder stevig is. Ik moet dus goed opletten dat ik voldoende calcium binnen krijg! Kijk, dat is ook een praktisch advies waar ik iets aan heb, want ik slik nooit Calcium supplementen en ik let er helemaal niet op hoeveel calcium ik eet. Ik ben de laatste jaren zelfs minder vlees, kaas en zuivel gaan eten, en dat zijn allemaal bronnen van Calcium. Ik ga dit toch eens laten meten via één van onze vitaminen & mineralen testen!

Foliumzuur speelt een belangrijke rol in de synthese van rode bloedcellen, het vormen van het erfelijk DNA materiaal en de ontwikkeling van het zenuwstelsel. Met name twee gen-varianten kunnen er voor zorgen dat mensen makkelijker een foliumzuur tekort oplopen door een verlaagde opname en/of een verlaagde omzetting van foliumzuur. Vooral de combinatie van deze twee varianten geven een verhoogd risico op foliumzuur tekort. Ik blijk één van de twee varianten te bezitten maar gelukkig niet de dubbel negatieve combinatie. Maar ik ga voor de zekerheid eens goed op het etiket van mijn multi-vitaminen kijken of er voldoende foliumzuur in zit!

Vitamine C: wordt in mijn lichaam normaal opgenomen.

Vitamine D: Varianten in het VDR-gen hebben, doordat ze de opname van calcium met behulp van vitamine D beïnvloeden, invloed op de aanmaak en onderhoud van je botten. Ik blijk een combinatie van allelen te hebben waarmee ik beter in staat ben tot het omzetten van calcium naar bot dan mensen met een ander genotype.

Zout: Er zijn verschillende genen betrokken bij je gevoeligheid om door (te)veel zout eten een hogere bloeddruk te krijgen. Mijn DNA laat in één gen geen verhoogd risico op hoge bloeddruk zien als gevolg van te veel maar in een ander gen blijk ik wel de ongunstige variant te bezitten waardoor ik toch een grotere verhoging in bloeddruk zal zien als effect van het eten van (te)veel zout. Ik realiseer me goed dat een te hoge bloeddruk verschillende gezondheidsrisico’s met zich meebrengt dus dit motiveert me om minder zout te eten en minder uit pakjes en zakjes, want daar zit vaak veel zout in!

Weetjes
En dan zijn er een aantal weetjes, die misschien niet direct essentieel zijn voor je gezondheid maar wel nuttig of gewoon leuk zijn om te weten . Zo heb ik bijvoorbeeld een normale afbraak van alcohol, en wordt ik dus niet sneller dronken of krijg ik geen grotere kater dan normaal. Ook kan ik, in tegenstelling tot anderen, na het eten van asperges, de zwavelige geur in mijn urine (methaanthiol) niet ruiken. Dat vind ik natuurlijk niet zo’n probleem.

Ook blijk ik bij de 25% van de mensen te horen die ‘smaak-blind’ zijn voor bitter en niet in staat zijn om propylthiouracil (PROP) waar te nemen. Ik proeven deze bittere smaak dus minder of zelfs helemaal niet.

Er is zelfs een gen dat de hoeveelheid koffie die je drinkt beïnvloedt. Dit heeft te maken met de cafeïne in koffie, thee, cola en energiedrankjes. Ik bezit deze variant maar drink NOOIT koffie. Wel ben ik een enorme theeleut, dus dat klopt dan weer wel. Verder ben ik een ‘langzame metaboliseerder van cafeïne’ wat betekent dat ik cafeïne langzamer afbreek en er meer opgepept van raak. Dit verklaart ook waarom ik ’s avonds moeilijker in slaap kom als ik nog thee drink  na het avondeten.

Ken je de 5e smaak naast: zoet, zout, zuur en bitter? Jawel: umami. Deze smaak komt door de stof glutamaat. Genetische verschillen in de glutamaat smaakreceptoren zorgen ervoor dat er mensen zijn die deze smaak veel beter kunnen waarnemen dan de meeste van ons, de zogenaamde “super tasters”. Ik gelukkig niet.

Zo, dat was een hele lijst, en best jammer dat ik genetisch gezien bepaald geen ‘superwoman’ ben. Ik vind het super dat alle resultaten wetenschappelijk zijn onderbouwd en in begrijpelijke termen zijn toegelicht. Heel fijn ook dat ik alleen informatie krijg over eigenschappen waar ik zelf echt invloed op uit kan oefenen. Dat motiveert me enorm. Het kost namelijk weinig moeite om een extra supplement te nemen en wellicht iets meer inspanning toch maar eens naar de sportschool te gaan. En nu kan ik ook gericht mijn risico bloedwaarden zelf in de gaten houden door daarvoor jaarlijks een vingerprik testje te doen op verzadigde vetten, vitamine D, foliumzuur, calcium en minerale zouten (natrium en kalium). Waardevolle adviezen dus, en daar ben ik oprecht heel blij mee. Net zoals ik heel blij ben dat ik niet hoef te lezen of ik aanleg heb voor nare ziektes zoals Alzheimer. Dat wil ik nu helemaal niet weten.

Dit smaakt naar meer ….
Ik weet dat er nog veel meer belangrijke boodschappen in mijn DNA besloten liggen. Ik heb nu de smaak te pakken en wil nog veel meer weten. Maar dat wordt dan wel behoorlijk complex en daarom is het nuttig om dit niet alleen in een rapport te lezen maar om hier goede ondersteuning bij te hebben. Zo kan je meer informatie uit je DNA-profiel halen en verbanden leggen tussen de uitkomsten en je feitelijke dagelijkse zelf.
Daarom hebben we inmiddels samenwerking gezocht met ‘epigenetisch coach’ Boomer Anderson. Hij is een specialist en weet ongelooflijk veel over de relatie tussen genetische variaties en overall gezondheid. Hij coacht mensen door ze eerst uitleg te geven zodat je je DNA profiel goed begrijpt en vervolgens concrete adviezen te geven voor een gezondere leefstijl, specifieke supplementen die specifiek voor jou van belang zijn, je sportvoorkeuren en je mogelijkheden om je slaappatroon te verbeteren.

Al was het hier besproken Omnigen DNA-rapport een leuke en interessante instap, ik beveel iedereen aan om toch het uitgebreidere DNA-pakket te nemen inclusief e-Coaching. Het kost wel iets meer, maar dan krijg je een veel uitgebreider rapport met veel meer informatie over de genen die relevant zijn voor je gezondheid (meer dan 40 bladzijden) en persoonlijke uitleg en advies in 2 gesprekken van ongeveer een uur.

Talitha ten Houte de Lange